Çankaya / Ankara0507 269 27 29[email protected]
Av. Kaan KarayakaAvukatlık ve Hukuki Danışmanlık
Ana sayfa / Makaleler / Aile Hukuku
Aile Hukuku

Zinadan Kaynaklanan Boşanma Davası: Şartlar, Süre ve İspat

Av. Kaan Karayaka |
Zinadan Kaynaklanan Boşanma Davası: Şartlar, Süre ve İspat

Eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken başka bir kişiyle cinsel ilişkiye girmesi, Türk Medeni Kanunu'nda özel bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Halk arasında zina davası veya aldatma davası olarak bilinen zinadan kaynaklanan boşanma davası, diğer boşanma davalarından farklı kurallara tabidir. Bu yazımızda zinadan kaynaklanan boşanma davasının şartlarını, ispat yollarını ve sonuçlarını anlatıyoruz.

Belirtmek gerekir ki zina günümüzde suç değildir. Zina davası bir ceza davası değil, aile mahkemesinde görülen bir boşanma davasıdır.

Türk Medeni Kanunu'na Göre Zina Nedir?

Zina, eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken üçüncü bir kişiyle cinsel ilişkiye girmesidir. TMK 161. maddede zina boşanma sebebi olarak düzenlenmiş, ancak tanımı yapılmamıştır.

Geleneksel görüşe göre zinadan söz edilebilmesi için cinsel ilişkinin karşı cinsten biriyle gerçekleşmesi gerekir. Bu görüşe göre eşin aynı cinsten bir kişiyle ilişkisi zina sayılmaz. Ancak bu durumda da haysiyetsiz hayat sürme veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebeplerine dayanılarak boşanma davası açılabilir.

Son yıllarda ise bu görüşün değiştiği görülmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 17.01.2017 tarihli, 2016/6730 Esas ve 2017/565 Karar sayılı kararında, eşin aynı cinsten bir kişiyle cinsel ilişkisini zina kabul ederek boşanmaya hükmeden İzmir 16. Aile Mahkemesi kararı onanmıştır. Yerel mahkeme kararında, zina eylemi bakımından cinsel ilişkide bulunulan kişinin cinsiyetinin önem taşımadığı belirtilmiştir. Kanunda tanımı yapılmayan zina kavramının günümüz şartlarında bu şekilde geniş yorumlanmasının daha isabetli olduğu kanaatindeyiz.

Zinadan Kaynaklanan Boşanma Davasının Şartları

TMK 161. madde şöyledir:

Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her halde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Bu hükme göre zina nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için şu şartların bulunması gerekir:

  • Evlilik birliğinin devam ediyor olması,
  • Zina veya zinaya teşebbüs halinin bulunması,
  • Zina eden eşin kusurlu olması,
  • Davanın kanuni süresi içinde açılması,
  • Diğer eşin zina eden eşi affetmemiş olması.

Evlilik Birliğinin Varlığı

Zina nedeniyle boşanma davasının ilk şartı evlilik birliğinin varlığıdır. Evlenmeden önce veya boşanma kararının kesinleşmesinden sonra gerçekleşen ilişki zina sayılmaz. Bu nedenle nişanlılık döneminde, evlilikten önce yaşanan bir ilişki zina nedeniyle boşanma davasına konu edilemez.

Evliliğin butlanla sakat olması halinde de evlilik, mahkeme kararıyla iptal edilinceye kadar geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur. Bu nedenle iptal kararından önce gerçekleşen ilişki zina olarak değerlendirilir.

Eşler hakimin verdiği ayrılık kararı nedeniyle ayrı yaşıyor olsalar bile evlilik birliği devam ettiğinden, bu dönemde eşlerden birinin başka biriyle cinsel ilişkiye girmesi de zina sayılır.

Zina veya Zinaya Teşebbüs

Bazı yerel örf ve adetlere göre öpüşme, sarılma veya el ele yürüme gibi davranışlar zina olarak görülebilir. Ancak yerleşik yargı kararlarına göre bu davranışlar tek başına zina sayılmaz. Zinanın varlığı için cinsel ilişkinin gerçekleşmesi veya cinsel ilişkiye çok yaklaşılmış olması gerekir. Bu davranışlar zina sayılmasa da güven sarsıcı davranış olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle açılacak boşanma davasında dikkate alınabilir.

Yargıtay zinaya teşebbüs halini de zina için yeterli görmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 23.09.1993 tarihli, 1993/7903 Esas ve 1993/7941 Karar sayılı kararında, büyük bir gizlilik içinde gerçekleşen zina eyleminin doğrudan görgüyle ispatının çok nadir olduğu, bu nedenle zinanın bazı ipuçları, tavır ve davranışlardan çıkarılacak karinelerle kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Aynı kararda, zina için gerekli ortama girilmiş ancak elde olmayan sebeplerle eylemin tamamlanamamış olmasının da zina nedeniyle boşanma için yeterli olduğu vurgulanmış ve başka bir erkekle yatak odasında yarı çıplak yakalanan kadın eşin zina ettiği kabul edilmiştir.

Zina Eden Eşin Kusurlu Olması

Zina eden eş, eylemini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmiş olmalıdır. Bu nedenle eşin iradesi dışında gerçekleşen cinsel ilişki zina sayılmaz. Örneğin eşin cinsel saldırıya uğraması veya kendisine haberi olmadan alkol ya da uyuşturucu madde verilmesi halinde zinadan söz edilemez.

Ancak iradeyi ortadan kaldıran durumun nasıl ortaya çıktığı da önemlidir. Eşin kendi isteğiyle alkol veya uyuşturucu madde aldıktan sonra üçüncü bir kişiyle cinsel ilişkiye girmesi halinde kusurun varlığı kabul edilebilir.

Davanın Kanuni Süresinde Açılması

TMK 161/2'ye göre dava hakkı, davaya hakkı olan eşin zinayı öğrenmesinden itibaren altı ay ve her halde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Bir örnekle açıklayalım. Eşlerden biri 01.01.2020 tarihinde zina etmiş ve diğer eş bunu 01.01.2021 tarihinde öğrenmiş olsun. Bu durumda dava açma süresinin son günü 01.07.2021 tarihidir. Ancak diğer eş durumu 01.10.2024 tarihinde öğrenmişse, dava açma süresinin son günü 01.01.2025 olur. Çünkü zina eyleminin üzerinden beş yıl geçtiğinde dava hakkı her halükarda düşer ve öğrenme tarihinden itibaren altı aylık süre bu tarihi aşamaz.

Zina devam eden bir ilişki halindeyse her zina eylemi için yeni bir dava hakkı doğar. Bu nedenle ilk eylemin üzerinden beş yıl geçmiş olsa bile son eylem bakımından süre dolmamışsa dava açılabilir. Bu süreler hak düşürücü süre olduğundan hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır.

Zina nedeniyle dava açma hakkı düşmüş olsa bile, yaşanan olaylar evlilik birliğini temelinden sarsmışsa bu sebebe dayanılarak boşanma davası açılabilir.

Diğer Eşin Affetmemiş Olması

TMK 161/3'e göre affeden tarafın dava hakkı yoktur. Kanun affın şeklini düzenlememiştir. Doktrin ve yargı kararlarına göre af açık olabileceği gibi davranışlardan anlaşılan örtülü bir af da olabilir. Örneğin zinayı öğrendikten sonra eşiyle birlikte tatile çıkan eşin onu affettiği kabul edilebilir.

Burada belirleyici olan, eşin davranışlarından açık bir af iradesinin anlaşılıp anlaşılmadığıdır. Zinayı öğrendikten sonra aynı evde yaşamaya devam etmek her zaman af anlamına gelmez. Bunun ekonomik zorunluluk, çocuklar veya çevre baskısı gibi farklı sebepleri olabilir. Bu nedenle affın varlığı her olayda ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 11.10.2017 tarihli, 2016/13152 Esas ve 2017/10906 Karar sayılı kararında, affın kabul edilebilmesi için affı gösteren fiili bir tutum ve davranışın gerçekleşmiş olması ve af iddiasında bulunanın bunu somut delillerle kanıtlaması gerektiği belirtilmiştir.

Zina Nasıl İspatlanır?

Zina, kanunda özel ve mutlak bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle zinanın ispatlanması halinde mahkeme, evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını ayrıca araştırmadan boşanmaya karar verir.

Zina kişilerin en mahrem alanına ilişkin olduğundan ispatı kolay değildir. Mesajlaşmalar, e-postalar, fotoğraflar, otel kayıtları, tanık beyanları ve gerektiğinde DNA testi gibi deliller kullanılabilir. Yargı kararlarına göre aynı otel odasında kalmak, birlikte tatile gitmek veya geç saatlerde aynı evde baş başa vakit geçirmek gibi durumlar zinaya karine oluşturabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 15.10.2018 tarihli, 2016/24076 Esas ve 2018/10959 Karar sayılı kararında, zina nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için eşin başka biriyle cinsel ilişkiye girdiğinin veya cinsel ilişkinin gerçekleştiğine kuvvetle muhtemel bakılan bir duruma girdiğinin kanıtlanması gerektiği belirtilmiştir. Kararda, davalı erkeğin başka bir kadınla birden fazla kez farklı otellerde tatil yaptığı ve aynı odada çekilmiş fotoğraflarının bulunduğu olayda zina sebebinin gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması da büyük önem taşır. Eşin telefonuna veya hesaplarına izinsiz girilerek elde edilen deliller hukuka aykırı delil sayılarak değerlendirme dışı bırakılabilir ve ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir.

Zina davasında eşin ikrarı hakimi bağlamaz. Eşin zinayı kabul etmesi, hakimin kanaatini güçlendirse de zinanın diğer delillerle de desteklenmesi gerekir.

Her yakınlaşma zina değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 09.11.2012 tarihli, 2011/17357 Esas ve 2012/26603 Karar sayılı kararında, kadın eşin üçüncü bir kişiyle görüşmesinin zina aşamasına ulaşmadığı, güven sarsıcı davranış aşamasında kaldığı belirtilerek zina sebebine dayalı davanın reddi gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle zinanın ispatından emin olunamayan durumlarda dava, terditli olarak veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine de dayanılarak açılmalıdır.

Zina Nedeniyle Boşanmada Mal Paylaşımı

Zina, mal paylaşımını da etkileyebilir. TMK 236/2'ye göre boşanma zina veya hayata kast sebebiyle gerçekleşmişse hakim, kusurlu eşin artık değere katılma payının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Bu talep mal rejiminin tasfiyesi davasında ileri sürülür.

Zina Davasında Maddi ve Manevi Tazminat

TMK 174. maddeye göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise kusurlu eşten manevi tazminat isteyebilir.

Zina, diğer eşin kişilik haklarına yönelik ağır bir saldırıdır. Bu nedenle zinaya maruz kalan eş manevi tazminat talep edebilir. Tazminatın miktarını hakim; tarafların ekonomik durumunu, kusurun ağırlığını ve olayın özelliklerini dikkate alarak belirler. Tazminat boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Zina nedeniyle boşanma davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür.

Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Kanunun "oturdukları yer" ifadesini kullanması nedeniyle bu yerin eşlerin kayıtlı yerleşim yeri olması gerekmez.

Sonuç

Zina nedeniyle boşanma davası, özel ve mutlak bir boşanma sebebine dayanan, ispatın büyük önem taşıdığı bir davadır. Kimi zaman eşler, hukuken hangi davranışın zina sayıldığını bilmeden dava açmakta ve telafisi güç sonuçlarla karşılaşmaktadır. Altı aylık ve beş yıllık hak düşürücü sürelerin kaçırılmaması, delillerin hukuka uygun yollarla toplanması ve davanın gerektiğinde evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine de dayandırılması büyük önem taşır.

Zina nedeniyle boşanma, mal paylaşımı ve tazminat talepleriniz konusunda bilgi almak için Ankara avukat Kaan Karayaka ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Zina davası ne kadar sürede açılmalı?

Zinanın öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde ve her halde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmeden dava açılmalıdır.

Aldatma davasında otel kayıtları delil olur mu?

Evet. Otel kayıtları, mahkeme aracılığıyla otelden istenebilir ve zinaya karine oluşturabilecek önemli bir delildir.

Zina nedeniyle boşanmada mal paylaşımı değişir mi?

Hakim, zina eden eşin artık değere katılma payını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya tamamen kaldırabilir.

Aldatılan eş tazminat alabilir mi?

Evet. Zinaya maruz kalan eş, şartları varsa maddi ve manevi tazminat isteyebilir.

Zina suç mu?

Hayır. Zina günümüzde suç değildir. Yalnızca boşanma sebebidir ve hukuk davasına konu olur.

Aldatan eş nafaka alabilir mi?

Yoksulluk nafakası isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir. Zina eden eş genellikle ağır kusurlu sayıldığından nafaka alması zordur.

Zina eden eş çocuğun velayetini alabilir mi?

Velayet, çocuğun üstün yararına göre belirlenir. Zina tek başına velayetin verilmesine engel değildir. Ancak hakim, eşin davranışlarının çocuğa etkisini değerlendirir.

Zina davası ne kadar sürer?

Davanın süresi delillerin toplanmasına ve tanık sayısına göre değişmekle birlikte, Ankara'daki aile mahkemelerinde bu davalar genellikle altı ay ile bir yıl arasında sonuçlanmaktadır.

Hukuki destek için

Görüşme için telefonla veya e-postayla ulaşabilirsiniz.

WhatsApp ile yazın
WhatsApp Ara